ATLAS ailesi · Sağlam temelli zihinler · Köprü arketip · araştırma varsayımı

Süreç Kurucusu AT-PRC

Pratik bilgiyi kullanılabilir ve öğretilebilir süreçlere dönüştüren bir ara arketip.

İşleri sadeleştirmek · Aktarılabilir süreçler

Teste başla Etkileşimli sayfada aç

A eğilimi

Süreç Kurucusu A

A eğilimi, daha fazla öz güveni ve kararlılığı yansıtabilir.

Bu profil kısaca

Süreç Kurucusu A profili, günlük deneyimden öğrenilenleri anlaşılır ve tekrarlanabilir yöntemlere çevirmekten güç alan bir eğilimi anlatır. Bir işin neden aksadığını görmek ve adımları pratik biçimde iyileştirmek sana yakın gelebilir.

A eğilimi bu yönelime iç güven ekler: işe yaradığını gördüğün yöntemi açıkça önerebilir ve uzun tartışmaya girmeden uygulamaya geçirebilirsin. Bu rahatlık ekibe hız kazandırabilir; fakat bir sürecin sana anlaşılır gelmesiyle başkası için gerçekten anlaşılır olması arasındaki farkı geç fark etmene yol açabilir.

Bu profilde en verimli alan, bir işi sürekli yanında olmana gerek kalmadan başkalarının da tutarlı biçimde yapabileceği bir yönteme dönüştürmektir. En önemli gelişim alanı ise yöntemini savunmadan önce kullanılışını gözlemek ve işlevini yitirmiş adımları bırakabilmektir.

İyi bir gününde

Ekibin kullandığı bir süreç senin önerdiğin sadeleştirmeyle daha akıcı işliyor ve kimse sana sormadan doğru adımı bulabiliyor. Bir yöntemin sensiz de çalıştığını görmek sana tatmin verebilir.

Zor bir gününde

Biri yönergeye uymadığında bunu dikkatsizlik sayabilir, kullanıcıdan gelen itirazı beklemeden standardı yaymaya devam edebilirsin. Böyle bir günde yöntemi savunmadan önce birinin onu nasıl kullandığını sessizce izlemek yararlı olabilir.

Tanıdık anlar

Aynı hatanın ikinci kez yapıldığını görünce “Bunu bir kontrol listesine çevirelim” diyen kişi sen olabilirsin.
Bir işi birkaç kez yaptıktan sonra adımlarını kendiliğinden not etmeye başlamış olabilirsin.
Yeni gelen birine bir işi anlatırken elinde çoktan bir örnek ve kısa bir sıra hazır olabilir.
Bir yöntemin işe yaradığını gördüğünde onu ekibe önermek için resmi bir toplantıyı beklemeyebilirsin.
Yazdığın yönergenin herkes için açık olduğunu düşünürken birinin üçüncü adımda takıldığını sonradan öğrenmiş olabilirsin.

Beş mercekten

Düşünme tarzı: Bir işe adımlar, sıra ve tekrar eden örüntüler üzerinden bakabilirsin. Bir kez işe yarayan çözümün hangi parçasının asıl önemli olduğunu ayırmak sana doğal gelebilir.
Duyguları işleme: Bir sorun yaşandığında önce neyin aksadığını anlamak ve düzeltmek isteyebilirsin. Karşındakinin hayal kırıklığı ise bazen bir süreç önerisinden önce dinlenmeyi bekleyebilir.
Karar alma: Denenmiş ve sonuç vermiş bir yolu seçmeye yatkın olabilirsin. Kararı verdikten sonra küçük bir denemeyle sınamak, güvenini gerçek gözlemle destekleyebilir.
Sosyal enerji: Bir şeyi birlikte daha iyi yapmanın yolunu konuşmak sana enerji verebilir. Amacı belirsiz ve sonuca bağlanmayan sohbetler ise sabrını azaltabilir.
Başarı tanımı: Başarıyı bir işin tekrarlandığında aynı kaliteyle yapılabilmesi ve hataların gerçekten azalması üzerinden tanımlayabilirsin.

Güçlü yönlerin

Tekrarlanabilir yöntem

Günlük hayatta: Bir kez işe yarayan çözümün önemli adımlarını ayırıp bir dahaki sefere hazır tutabilirsin.
İşte: Başkalarının da tutarlı sonuç alabilmesi için iş akışını yazılı ve izlenebilir hale getirebilirsin.
Dikkat: Yazılı olmak, anlaşılır olmakla aynı şey değildir.

Uygulanabilir öğretim

Günlük hayatta: Bir beceriyi gerçek örnekler ve kısa adımlarla öğretebilirsin.
İşte: Karmaşık yönergeleri kontrol noktaları ve denenebilir adımlarla erişilebilir kılabilirsin.
Dikkat: Öğretirken kendi yolunu tek doğru gibi sunmamaya dikkat et.

Aksaklığı görmek

Günlük hayatta: Evde ya da arkadaş grubunda tekrarlayan bir sorunun nedenini fark edebilirsin.
İşte: Bir iş akışında zaman kaybettiren ya da hata doğuran adımı bulabilirsin.
Dikkat: Neden bulmak, sorunu yaşayan kişiyi suçlamaya dönüşmemeli.

Önermekte rahatlık

Günlük hayatta: İşe yarayan bir düzeni çevrene açıkça önerebilirsin.
İşte: Bir iyileştirme fikrini uzun beklemeden küçük bir denemeye dönüştürebilirsin.
Dikkat: Öneriyi yaymadan önce kullanıcıdan geri bildirim almayı unutma.

Pratik sadeleştirme

Günlük hayatta: Gündelik bir işi daha az uğraşla yapmanın yolunu bulabilirsin.
İşte: Bir süreçten artık işe yaramayan adımların çıkarılmasını önerebilirsin.
Dikkat: Kendi alıştığın bir adımı da aynı gözle sorgulamak gerekebilir.

Bilgiyi aktarmak

Günlük hayatta: Bildiğin bir şeyi başkasının kullanabileceği bir nota ya da sıraya dönüştürebilirsin.
İşte: Ekipten biri ayrıldığında bilginin kaybolmaması için yöntemi kayda geçirebilirsin.
Dikkat: Her istisnayı kurala çevirmek, kullanıcının kendi kararını vermesini zorlaştırabilir.

Zorlanabileceğin yönler

Amaçtan uzaklaşmak

Nereden gelebilir: Sürecin doğru uygulanmasına odaklanmak.
Nasıl görünebilir: Artık ihtiyaç karşılamayan bir adımı alışkanlıkla korumak.
Dene: Sürecin hangi sorunu çözmek için var olduğunu tek cümleyle yeniden yaz ve her adımı ona göre gözden geçir.

Anlaşılır sanmak

Nereden gelebilir: Yazdığın yönergenin herkese açık olduğuna duyulan güven.
Nasıl görünebilir: Takılan kişiyi dikkatsiz saymak; aynı sorunun farklı kişilerde tekrar etmesi.
Dene: Bir yönergeyi ilk kez kullanan birini düzeltmeden izle ve takıldığı noktayı kaydet.

Geri bildirimi beklemeden yaymak

Nereden gelebilir: İşe yarayan yöntemi hızla uygulamaya geçirme isteği.
Nasıl görünebilir: Bir standardı ekibe sormadan genişletmek.
Dene: Yeni bir yöntemi önce küçük bir grupta dene ve bir hafta sonra kullananlarla konuş.

Ayrıntının yükünü küçümsemek

Nereden gelebilir: Kendi yönteminin ağırlığını hafif görmek.
Nasıl görünebilir: Yönergenin uzadığını fark etmemek; kullanıcıların adımları atlaması.
Dene: Tekrarlanan bir süreçte açık faydası kalmayan bir adımı geçici olarak çıkar ve etkisini gözle.

İstisnaya kapı bırakmamak

Nereden gelebilir: Standardın tutarlılığına verilen önem.
Nasıl görünebilir: Beklenmedik bir durumda da kuralın aynen uygulanmasında ısrar etmek.
Dene: Yöntemin hangi koşulda değiştirilebileceğini kısa ve açık bir notla belirt.

İlişkiler

Daha kolay anlaşabileceğin davranışlar

Yönergede takıldığı adımı açıkça söyleyen
Bir yöntemi denedikten sonra görüşünü paylaşan
Ortak düzene ve sözüne sadık kalan
Farklı bir yol önerirken gerekçesini anlatan

Zorlanabileceğin davranışlar

Ortak düzeni haber vermeden değiştiren
Sorunu yalnızca sonradan dile getiren
Her öneriyi kontrol isteği olarak algılayan
Beklentisini belirsiz bırakan

Bu listeler kişi tipi değil, davranış örnekleridir. Karşındaki kişinin kendi anlatımı bu açıklamadan daha güçlü bir bilgidir.

Sağlıklı iletişim için

Bir ortak düzen önermeden önce karşındakinin işi nasıl yapmak istediğini sor.
Spontane bir konuşmaya ya da plansız bir buluşmaya da yer bırak.
Bir alışkanlık yük olmaya başladığında kimin yanlış yaptığını değil, hangi ihtiyacın değiştiğini konuşun.
Ev işlerinde başka bir yöntem işe yarıyorsa onu yalnızca listede olmadığı için reddetme.
Bir çocuğa ya da yakınına bir beceri öğretirken adımın nedenini de anlat.

İş hayatı

Seni destekleyebilecek ortamlar

Gerçek kullanıcı gözlemiyle yöntemin güncellenebildiği ekipler
Kalite ve süreç iyileştirmesinin değerli sayıldığı kültürler
Bilginin yazıya geçirilip paylaşıldığı yapılar
Küçük denemelerle iyileştirme yapılmasına izin veren işler

Seni zorlayabilecek ortamlar

Kuralların açıklanmadan sıkça değiştiği ortamlar
Standardın kişiye göre farklı uygulandığı yapılar
Her ayrıntı için yeni kural üretilmesinin beklendiği süreçler
Yöntemin kullananlara sorulmadan belirlendiği ekipler

İlgini çekebilecek görev türleri

Süreç tasarımı ve iyileştirme
Kalite geliştirme
Eğitim dokümantasyonu
Operasyon adımlarını sadeleştirme
İş akışı analizi
Bilgi yönetimi ve aktarımı
Ekip içi eğitim ve alıştırma programları
Standart ve yönerge hazırlama
Hata analizi ve önleme çalışmaları
Kullanıcı yönergesi ve yardım içeriği

Bu liste bir yönlendirme değildir; ilgini çekebilecek görev türlerini örnekler. Bir alanı seçmeden önce günlük görevlerini ve çalışma koşullarını araştır.

Daha kolay öğrenebileceğin biçimler

Açık adımları ve iyi örnekleri olan anlatımlar
Öğrendiğini hemen bir görevde uygulayabileceğin çalışmalar
Düzenli tekrar ve geri dönüş fırsatı veren formatlar
Bir yöntemin neden işe yaradığını da açıklayan kaynaklar

Zorlayabilecek öğrenme biçimleri

Adımları belirsiz, dağınık ilerleyen eğitimler
Gerekçesi anlatılmadan değişen kurallar
Uygulama fırsatı olmayan yalnız kuramsal içerikler

Takımdaki doğal rollerin

Yöntemi kuran
Bilgiyi aktaran
Aksaklığı bulan
Standardı sadeleştiren

Nasıl liderlik edebilirsin

İşe yarayan bir yöntemi görünür kılarak ve ekibin aynı kaliteyi tekrarlayabilmesini sağlayarak liderlik edebilirsin. Bu liderliğin gücü, yöntemin sensiz de kullanılabilmesiyle anlaşılabilir.

En rahat olabileceğin aşama

Tekrarlayan hataların azaltılması ya da yeni gelenlere bir işin hızla öğretilmesi gereken dönemler.

Dikkat isteyen aşama

Hızla değişen ve henüz yöntemin oturmadığı keşif aşamaları; burada erken standart koyma isteğin denemeyi kısıtlayabilir.

Ekip çalışması için

Yeni bir süreci önce bir kişiyle dene.
Her yönergeye “ne zaman değişir” notu ekle.
Toplantıda kullanıcıların takıldığı adımı ilk gündem yap.

Baskı altında

Baskı altında işe yarayabilecekler

Karmaşık bir durumda yapılacakları sıraya koyabilirsin.
Aksayan bir işin hangi adımda koptuğunu bulabilirsin.
Denenmiş bir yöntemle ekibe tutunacak bir zemin sunabilirsin.

Dikkat edilecek işaretler

Kurala uymayı amacın önüne koymak
İstisnaları gereksiz saymak
Kullanıcıdan gelen geri bildirimi beklemeden standardı yaymak
İtirazları sonraya bırakıp hızla ilerlemek
Kendi dinlenme düzenini plansız bırakmak

Toparlanmak için beş adım

Sürecin çözmesi gereken sorunu yeniden yaz.
O amaca katkısı görünmeyen bir adımı geçici olarak çıkar.
Bir kullanıcıya hangi adımın onu zorladığını sor ve not al.
Değişikliği sınırlı bir denemeyle gözle.
Sonuca göre tek bir düzeltme yap ve bir hafta izle.

Bu bölüm kişilik eğilimlerini anlatır; sağlık değerlendirmesi değildir. Zorlanma uzun sürüyorsa bir sağlık uzmanıyla konuşmak yararlı olabilir.

T eğilimi

Süreç Kurucusu T

T eğilimi, geri bildirime daha fazla duyarlılığı ve kendini sorgulamayı yansıtabilir.

Bu profil kısaca

Süreç Kurucusu T profili, deneyimden öğrenilenleri başkalarının da kullanabileceği açık ve tekrarlanabilir yöntemlere dönüştürme isteğini anlatır. Bir işin nerede aksadığını görmek ve adımları özenle iyileştirmek sana yakın gelebilir.

T eğilimi bu isteğe dikkatli bir sorgulama ekler: bir süreçte hata doğurabilecek belirsiz adımları erken yakalayabilir, geri bildirimden hızla öğrenebilirsin. Bu özen yöntemin kalitesini yükseltebilir; fakat her olasılığı önceden açıklama isteği basit bir yöntemi ağırlaştırabilir ve bitmiş bir işi yeniden açmana yol açabilir.

Bu profilde en verimli alan, kullanıcının bir sonraki doğru adımı kolayca bulabildiği sade yönergeler kurmaktır. En önemli gelişim alanı ise yeterli olma ölçütünü baştan belirleyip düzeltmeyi gerçek etkiye göre sınırlamaktır.

İyi bir gününde

Hazırladığın kısa yönerge ilk kez kullanan biri için yeterli oluyor ve sen yalnızca gerçekten etkisi olan tek bir adımı düzeltiyorsun. Dikkatinin bir hatayı önlediğini görmek sana güven verebilir.

Zor bir gününde

Bir geri bildirimden sonra tamamlanmış bir yönergeyi baştan değiştirmeye başlayabilir, kontrol maddeleri arttıkça işin ağırlaştığını görebilirsin. Böyle bir günde en sık kullanılan yolu ve en önemli riski ayırmak işi yeniden hafifletebilir.

Tanıdık anlar

Bir yönergeyi yazdıktan sonra “Bunu yanlış anlayan olur mu?” diye birkaç kez yeniden okumuş olabilirsin.
Bir süreçte kimsenin fark etmediği belirsiz bir adımı ilk yakalayan kişi sen olabilirsin.
Küçük bir uygulama hatası duyduğunda bütün yöntemi baştan düşünmeye başladığın anlar olabilir.
Basit bir iş için hazırladığın notun, ekledikçe uzadığını fark etmiş olabilirsin.
Biri yönergen sayesinde işi sorunsuz yaptığında bile içinden “Şurayı yine de düzeltmeliyim” diyor olabilirsin.

Beş mercekten

Düşünme tarzı: Bir sürece olası hata noktaları ve yanlış anlaşılabilecek adımlar üzerinden bakabilirsin. Bu bakış, çoğu kişinin gözden kaçırdığı ayrıntıyı görmene yardım edebilir.
Duyguları işleme: Bir aksaklık yaşandığında sorumluluğu önce kendinde arayabilirsin. Olguyu ve kendi yorumunu ayırmak bu yükü hafifletebilir.
Karar alma: Bir yöntemi kullanıma açmadan önce eksik kalmadığından emin olmak isteyebilirsin. Teslim ölçütünü baştan koymak, kararın şüpheler tamamen bitene kadar ertelenmesini önleyebilir.
Sosyal enerji: Sakin ve odaklı birlikte çalışma ortamları sana iyi gelebilir. Sürekli değerlendirme altında olduğunu hissettiğin ortamlar ise enerjini hızla düşürebilir.
Başarı tanımı: Başarıyı kullanıcının zorlanmadan doğru sonuca ulaşması ve hataların gerçekten azalmasıyla tanımlayabilirsin. Bu tanıma “yeterince iyi” bir noktayı da eklemek işini sürdürülebilir kılabilir.

Güçlü yönlerin

Belirsiz adımı yakalamak

Günlük hayatta: Bir tarifte ya da yönergede neyin yanlış anlaşılabileceğini fark edebilirsin.
İşte: Bir süreçte hata doğurabilecek boşlukları uygulamaya geçmeden görebilirsin.
Dikkat: Her belirsizliği ana metne eklemek yönergeyi uzatabilir.

Açıklığa kavuşturmak

Günlük hayatta: Bir şeyi anlatırken karşındakinin takılabileceği yeri önceden açıklayabilirsin.
İşte: Kullanıcının yanlış yorumlayabileceği adımları örnekle netleştirebilirsin.
Dikkat: Açıklama, kullanıcının kendi muhakemesine de yer bırakmalı.

Kullanıcı yorumundan düzeltme çıkarmak

Günlük hayatta: Bir yöntemi kullanan kişinin yorumunu ciddiye alıp düzenleme yapabilirsin.
İşte: Hatalardan ve itirazlardan süreç için somut iyileştirmeler çıkarabilirsin.
Dikkat: Her yorumu bütün tasarımın yetersizliği gibi okumamaya dikkat et.

Herkese eşit işleyen standart

Günlük hayatta: Ortak bir düzenin herkes için aynı biçimde işlemesine dikkat edebilirsin.
İşte: Kalite standartlarının kişiden kişiye değişmemesine katkı sunabilirsin.
Dikkat: Tutarlılık, beklenmedik bir durumda esnemeyi engellememeli.

Kayda geçirmek

Günlük hayatta: Öğrendiğin bir işi ayrıntılarıyla not edip sonradan kullanılabilir tutabilirsin.
İşte: Bilginin kaybolmaması için süreçleri düzenli belgeleyebilirsin.
Dikkat: Belge sayısı değil, belgenin işi ne kadar kolaylaştırdığı önemlidir.

Risk bilinci

Günlük hayatta: Bir planın hangi noktada aksayabileceğini önceden düşünebilirsin.
İşte: Bir süreçteki en önemli riski görüp ona karşı basit bir kontrol önerebilirsin.
Dikkat: Nadir bir riski ana akışa taşımadan önce gerçek sıklığını incele.